Δελτίο Τύπου Συλλόγου Βελιωτών για την εκδήλωση "Μικρασιάτες του Βέλλου – Μνήμη και Ιστορία" 2η ημέρα της διήμερης εκδήλωσης

Σε συγκινησιακά φορτισμένο κλίμα συνεχίστηκε και ολοκληρώθηκε η διήμερη επετειακή εκδήλωση «Μικρασιάτες του Βέλου – Μνήμη και Ιστορία», που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Τεχνών και Πολιτισμού του Δήμου Βέλου-Βόχας. Η δεύτερη ημέρα της εκδήλωσης, αφιερωμένη στην πνευματική και ιστορική παρακαταθήκη του μικρασιατικού ελληνισμού, τίμησε τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας που εγκαταστάθηκαν στο Βέλο μετά το 1922.

🔹 Χαιρετισμοί

Η δεύτερη ημέρα της εκδήλωσης ξεκίνησε με το θερμό και ουσιαστικό καλωσόρισμα του Προέδρου του Συλλόγου Βελιωτών, κ. Νικόλαου Κούτουλα, ο οποίος επισήμανε για μια ακόμη φορά τη σημασία της συνεργασίας θεσμών και συλλόγων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ακολούθησε ο χαιρετισμός του Δημάρχου Βέλου-Βόχας, κ. Αθανάσιου Μανάβη, που ήταν σύντομος αλλά ουσιαστικός, με σαφές ιστορικό μήνυμα. Ο Δήμαρχος δεσμεύτηκε για την ανέγερση μνημείου στην πλατεία του προσφυγικού συνοικισμού (εδώ) και την ονοματοδοσία της με αναφορά στη μνήμη της Μικράς Ασίας. Με έντονη συναισθηματική φόρτιση αναφέρθηκε στην προδοσία της Σμύρνης, ενώ τόνισε την ανάγκη σύνδεσης παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος, καλώντας τους πολίτες σε ενεργή στάση αλληλεγγύης, αναγνωρίζοντας παράλληλα την διαχρονική ανθρωπιστική στάση των Ελλήνων απέναντι στους λαούς που δοκιμάζονται.

Σε συνέχεια της θεσμικής δέσμευσης του Δημάρχου Βέλου-Βόχας για την ονοματοδοσία της πλατείας και την κατασκευή μνημείου, η κ. Αθηνά Ιωάννου, με λόγο τεκμηριωμένο, παρουσίασε την πρόταση του Συλλόγου Βελιωτών για ονοματοδοσία της πλατείας ως «Πλατεία Μικρασιατικής Μνήμης». Η ομιλία της ανέδειξε τη σημασία του χώρου ως πρώτου αποτυπώματος της προσφυγικής εγκατάστασης στο Βέλο, ενώ η πρόταση για την ανέγερση Μνημείου ιωνικού ρυθμού, με χαραγμένα τα ονόματα των πρώτων οικογενειών, προβλήθηκε ως πράξη ιστορικής συνέχειας.

Η πρόταση του Συλλόγου Βελιωτών για την ονοματοδοσία της πλατεία του Προσφυγικού Συνοικισμού Βέλου

🔹 Ομιλίες – Μνήμη και Ιστορία

Η εκδήλωση μνήμης ξεκίνησε με την ομιλία της κ. Αθηνάς Ιωάννου, με τίτλο «Σμύρνη – Η κοσμοπολίτισσα της Ανατολής», που αποτέλεσε ένα λυρικό και βαθιά συναισθηματικό αφιέρωμα στην πόλη-σύμβολο του μικρασιατικού ελληνισμού. Με λόγο ζωντανό και εικόνες από τη μνήμη και την ιστορία, η Σμύρνη παρουσιάστηκε ως σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης, όπου Έλληνες, Τούρκοι, Αρμένιοι, Εβραίοι και Λεβαντίνοι συνυπήρχαν ειρηνικά, δημιουργώντας έναν μοναδικό πολιτισμικό ιστό.

Ακολούθησε η ομιλία της κ. Μάρθας Πολίτου με θέμα «Το Όραμα του Ιωνικού Πανεπιστημίου», όπου παρουσιάστηκε το όραμα του Ελευθερίου Βενιζέλου για τη δημιουργία ενός διεθνούς, πολυπολιτισμικού πανεπιστημίου στη Σμύρνη, με πρύτανη τον Κωνσταντίνο Καραθεοδωρή, κορυφαίο μαθηματικό και συνεργάτη του Αϊνστάιν. Η επιγραφή «Εξ Ανατολών το Φως» προβλήθηκε ως πνευματικό σύνθημα, ενώ η ματαίωση του εγχειρήματος λόγω της Μικρασιατικής Καταστροφής – με τον Καραθεοδωρή να διασώζει ό,τι μπορούσε – ανέδειξε το Ιωνικό Πανεπιστήμιο ως σύμβολο παιδείας και επιβίωσης.

Η τρίτη και τελευταία ομιλία με τίτλο «Άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης – Ποιμένας του Μαρτυρίου», σε επιμέλεια του κ. Σπυρίδωνα Μαρίνη, εκφωνήθηκε από τον κ. Νικόλαο Κούτουλα. Με αφορμή την ημέρα μνήμης των μαρτυρικών ιεραρχών, όπως καθιερώθηκε από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος το 1993, η ομιλία παρουσίασε τις τελευταίες κρίσιμες μέρες της Σμύρνης, εστιάζοντας στον Χρυσόστομο Σμύρνης, ο οποίος «συμβόλιζε στα μάτια των Τούρκων τη γενναιότητα και την υπεροχή του νικημένου εχθρού».

🔹 Καλλιτεχνικό Μέρος

Ξεχωριστές στιγμές της εκδήλωσης αποτέλεσαν οι μουσικές ερμηνείες της κ. Αργυρώς Δόξας Θαλασσινού με το τραγούδι «Δάκρυ στο Γυαλί» και ένα σμυρναίικο αμανέ,  που επαναλήφθηκαν και τη δεύτερη ημέρα λόγω της θερμής ανταπόκρισης του κοινού.

Εξίσου εντυπωσιακή ήταν η προβολή του ιστορικού βίντεο του κ. Δημήτρη Θωμαδάκη από το κανάλι του στο YouTube, με το Εμβατήριο Σμύρνης – Izmir Marche σε δύο εκτελέσεις: την αυθεντική ηχογράφηση του 1908, επεξεργασμένη από σπάνιο δίσκο, και τη σύγχρονη εκτέλεση του 2003 από την Μίνως Μάτσας & Υιός. Το βίντεο ήταν εμπλουτισμένο με αρχειακές φωτογραφίες της Σμύρνης από το 1890 έως το 1922 (εδώ).

🔹 Κλείσιμο και Προβολή Ταινίας Ντοκιμαντέρ

Με την ολοκλήρωση των ομιλιών, ο Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Νικόλαος Κούτουλας, εξέφρασε θερμές ευχαριστίες προς όλους τους παρευρισκόμενους για την παρουσία και τη συμμετοχή τους. Στην αποφώνησή του υπενθύμισε την προγραμματισμένη επιμνημόσυνη δέηση του Σαββάτου, 13 Σεπτεμβρίου, στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, στη μνήμη των θυμάτων της Μικρασιατικής Καταστροφής και των Μικρασιατών του Βέλου που έχουν φύγει από τη ζωή.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την προβολή της ταινίας-ντοκιμαντέρ «Σμύρνη, η καταστροφή μιας κοσμοπολίτικης πόλης, 1900–1922», σε σκηνοθεσία της Μαρίας Ηλιού και με ιστορική επιμέλεια του Αλέξανδρου Κιτροέφ. Η ταινία, διάρκειας 88 λεπτών, αποτελεί ένα συγκλονιστικό οπτικό και αφηγηματικό χρονικό της Σμύρνης, βασισμένο σε σπάνιο αρχειακό υλικό από την Αμερική και την Ευρώπη (εδώ).

🔹 Επιμνημόσυνη Δέηση – Πράξη Μνήμης και Συνέχειας

Η επιμνημόσυνη δέηση, που τελέστηκε το πρωί του Σαββάτου, 13 Σεπτεμβρίου, στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, στον προσφυγικό συνοικισμό Βέλου, αποτέλεσε την πνευματική κορύφωση της επετειακής δράσης. Πραγματοποιήθηκε στη μνήμη των θυμάτων της Μικρασιατικής Καταστροφής και των Μικρασιατών του Βέλου που έχουν φύγει από τη ζωή.

Το μυστήριο τέλεσε ο π. Ξενοφών Κατσαούνης, εφημέριος της Ενορίας Αγίου Φανουρίου Βέλου, η οποία κάλυψε με σεβασμό και διακριτικότητα τα σχετικά έξοδα.

Η παρουσία των μελών του Συλλόγου και των κατοίκων του Βέλου αποτέλεσε πράξη σεβασμού, συνέχειας και ιστορικής ευθύνης. Με αυτόν τον τρόπο επιβεβαιώθηκε ότι η μνήμη δεν είναι μόνο λόγος, αλλά και πράξη, και ότι η ιστορική συνείδηση του τόπου παραμένει ζωντανή και ενεργή.

Η πρόταση του Συλλόγου Βελιωτών για την ανέγερση ανέγερση μνημείου, ενός κίονα Ιωνικού Ρυθμού,
στη βάση του οποίου θα χαραχτούν τα ονόματα των πρώτων οικογενειών που εγκαταστάθηκαν Βέλο.

Πατήστε εδώ για να παρακολουθήσετε στο κανάλι μας στο YouTube, βίντεο της εκδήλωσης.